Poronienie - informacje dla Ciebie

Prawo 

Sytuacja prawna rodziców po poronieniu – najbardziej przydatne informacje

Mimo tego, że od kilku lat 'bijemy na alarm', jeśli idzie o sytuację prawną, to nadal wielu rodziców, lekarzy, pracowników urzędów stanu cywilnego nie mają odpowiedniej wiedzy dotyczącej faktycznego stanu prawnego. Poprzez ten tekst chcemy pomóc tym wszystkim, który borykają się ze szpitalną biurokracją. Chcemy też uporządkować to wszystko, co przez kilka lat udało nam się zdobyć.

Do czego masz prawo?

1. Masz prawo do rejestracji dziecka w Urzędzie Stanu Cywilnego. Szpital wystawia w takiej sytuacji tzw. pisemne zgłoszenie urodzenia dziecka. Przysługuje ono każdemu dziecku (medycznie płodowi, zarodkowi), bez względu na czas zakończenia ciąży. W USC otrzymasz wtedy skrócony akt urodzenia dziecka z adnotacją, że urodziło się martwo. Aktu zgonu nie sporządza się. Akt urodzenia z odpowiednią adnotacją jest jednocześnie 'aktem zgonu'.
2. Prawo do rejestracji dotyczy także tych dzieci, które zostały poronione/urodzone w domu.
3. Prawo do rejestracji dziecka w USC dotyczy także dzieci, które zostały poronione/urodzone poza granicami Polski, nawet jeśli państwo, w którym doszło do poronienia/porodu prawo to ogranicza np. ze względu na długość trwania ciąży.
4. Masz prawo do urlopu macierzyńskiego (lub zasiłku macierzyńskiego, jeśli przebywasz na urlopie wychowawczym). W przypadku narodzin martwego dziecka kobiecie przysługuje 8 tygodni urlopu. W pracy należy przedstawić skrócony odpis aktu urodzenia dziecka. Nie ma potrzeby składania zaświadczenia lekarskiego o odbytym porodzie (urodzeniu).
5. Masz prawo do pochowania dziecka (jego ciała czy szczątków), bez względu na czas zakończenia ciąży. Szpital wydaje wtedy Kartę Zgonu. Dokument ten potrzebny jest na cmentarzu, aby pochować dziecko.
6. Masz prawo do uzyskania zasiłku pogrzebowego – bez względu na czas zakończenia ciąży. W ZUS-ie należy przedstawić dokumenty potwierdzające prawo do świadczeń oraz akt zgonu. W sytuacji, gdy akt zgonu nie został sporządzony (dziecko urodziło się martwo) przedstawia się akt urodzenia z adnotacją o martwych narodzinach.
7. W szpitalu masz prawo do uzyskania informacji.
8. Masz prawo, jak każdy pacjent, do uzyskania dokumentacji medycznej.

Przydatne akty prawne

Potrzebne akty prawne zostały ujęte w komunikacie stowarzyszenia. W najbliższym czasie postaramy się umieścić tutaj linki do aktów prawnych.

• Ustawa o aktach stanu cywilnego z dnia 29 września 1986 r. (Dz. U. 1986 Nr 36 poz. 180)
  Tekst: .pdf
• Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy
  Tekst: .pdf
• Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 1998 Nr 162 poz. 1118)
  Tekst ustawy: .pdf
  Tekst załącznika: .pdf
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2005 w sprawie pisemnego zgłoszenia urodzenia dziecka (Dz. U. 2005 Nr 27 Poz. 232)
  Tekst: .pdf
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2001 r. w sprawie wzoru karty zgonu oraz sposobu jej wypełniania (Dz. U. 2001 Nr 153 Poz. 1782)
  Tekst: .pdf
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia zmieniające rozporządzenie w sprawie wzoru karty zgonu oraz sposobu jej wypełniania
  Tekst: .pdf
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2001 r. w sprawie postępowania ze zwłokami i szczątkami ludzkimi (Dz. U. 2001 Nr 153 Poz. 1783)
  Tekst: .pdf
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia zmieniające rozporządzenie w sprawie postępowania ze zwłokami i szczątkami ludzkimi
  Tekst: .pdf
• Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.
  Tekst: .html (Przydatny: paragraf 12)

Przydatne materiały

• A. List z Ministerstwa Zdrowia (Departament Organizacji Ochrony Zdrowia) potwierdzający prawo do rejestracji dziecka bez względu na czas zakończenia ciąży.
  Data napisania listu: 2005.06.13
  Sygnatura listu: MZ-020-024-2330-1/AL/05
  List: strona 1., strona 2.
• B. List z Ministerstwa Zdrowia (Biuro Praw Pacjenta) potwierdzający prawo do rejestracji dziecka bez względu na czas ciąży.
  Data napisania listu: 2006.07.11
  Sygnatura listu: BPP-1076-076-538/KU/06
  List: strona 1., strona 2.
• C. List z Ministerstwa Zdrowia (Departament Organizacji Ochrony Zdrowia) potwierdzający prawo do rejestracji dziecka, gdy do poronienia lub porodu doszło w domu.
  Data napisania listu: 2006.02.21
  Sygnatura listu: MZ-020-024-2330-2/AL/06
  List: strona 1.
• D. List Rządowego Centrum Legislacji (Departament Legislacyjny) potwierdzający prawo do rejestracji dziecka bez względu na czas zakończenia ciąży, prawo do urlopu macierzyńskiego bez względu na czas zakończenia ciąży, obowiązek zgłoszenia zgonu, a tym samym rejestracji dziecka, w USC, przy wystawianiu Karty Zgonu.
  Data napisania listu: 2006.11.17
  Sygnatura listu: RCL.142-1139,1140,1141/06
  List: strona 1. i 2.
• E. List z MSWiA (Departament Spraw Obywatelskich) dotyczący rejestracji dziecka, jeśli do poronienia lub porodu doszło poza granicami kraju (np. w państwie, które ogranicza rejestrację do dzieci urodzonych po 22. tc)
  Data napisania listu: 2007.03.02
  Sygnatura listu: DSO-ZSC-6000-14/O7
  List: strona 1., strona 2.
• F. List Ministerstwa Zdrowia (Biuro Praw Pacjenta) dotyczący 'uprawdopodobnienia płci' przy pisemnym zgłoszeniu, gdy nie jest znana płeć dziecka.
  Data napisania listu: 2007.05.18
  Sygnatura listu: BPP-4111-37-934/KU/07
  List: strona 1. i 2.
• G. List z Głównego Urzędu Statystycznego dotyczący ujmowania w statystykach okołoporodowych dzieci zmarłych w wyniku poronienia oraz kwestii podawania płci dziecka w dokumentacji dla USC, gdy ta jest nieznana (wytyczne GUS-u).
  Data napisania listu: 2007.03.27
  Sygnatura listu: SP-11-050-41/07
  List: strona 1., strona 2., strona 3.
• H. List z Ministerstwa Sprawiedliwości dotyczący, czy wpisanie płci dziecka bez wykonania badania medycznego jest poświadczeniem nieprawdy.
  Data napisania listu: 2007.03.28.
  Sygnatura listu: DL-P I 4001-14/07
  List: strona 1. i 2.
• I. List Rzecznika Praw Dziecka oraz Ministra Zdrowia dotyczący problemów rodziców w stosowanych praktykach przy wypełnianiu dokumentów.
  Data napisania listu: 2009.06.01, 2009.06.08
  Sygnatura listu: ZSS/500/1/2009/GW, MZ-OZO-073-17952-1/EW/09
  List: Listy RzPDz oraz MZ

Najczęstsze problemy rodziców oraz argumenty szpitali przy odmowie wydania dokumentów potrzebnych do rejestracji w sytuacji poronienia.

• W sytaucji pojawiających się problemów administracyjnych warto:
  - złożyć podanie do dyrekcji w szpitala o dokumenty
  - wysłać e-mail z prośbą o wyjaśnienie sytuacji do Ministerstwa Zdrowia Departamentu Organizacji Ochrony Zdrowia
  - wysłać e-mail do Biura Praw Pacjenta przy Ministerstwie Zdrowia z prośbą o wyjaśnienie sytaucji
  - nagłośnić sprawę w mediach
• Prawo ogranicza rejestrację do dzieci, które spełniają jeden z warunków:
  - urodziły się po 22. tygdoniu ciąży
  - osiągnęły wagę powyżej 500 gramów
  - długość ciała dziecka wynosi co najmniej 25 cm.
  Patrz: Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 25 kwietnia 1994 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie rodzajów dokumentacji medycznej, sposobu jej prowadzenia oraz szczegółowych warunków jej odstępniania (Dz. U. Nr 56, poz. 234).
  §5 Dla celów statystyki państwowej dokumentacja medyczna dotycząca okresu okołoporodowego powinna ujmować wszystkie płody i noworodki, które w chwili urodzenia ważyły co najmniej 500 g lub – gdy nie jest znana masa urodzeniowa – urodzone po odpowiadającym czasie trwania ciąży (22 tygodnie) lub osiągające odpowiadającą długość ciała (25 cm od szczytu czaszki do pięty) zarówno żywe, jak i martwe.
  Ten akt utracił moc prawną dnia 6 czerwca 1998 r.
  Przydatny załącznik: pismo A.
• Niemożność ustalenia płci dziecka:
  - w takiej sytuacji należy złożyć podanie o wystawienie dokumentów rejestracyjnych (pisemnego zgłoszenia urodzenia dziecka) wraz z zastosowaniem procedury 'uprawdopodobnienia plci' zaproponowanej przez Ministerstwo Zdrowia (przydatny załącznik: pismo F)
  - ponieważ część lekarzy zgłasza obawy jako, że w takiej sytuacji dochodzi do poświadczenia nieprawdy można dopisać zdanie, że "Mimo pojawiających się obaw, taka procedura nie ma znamion poświadczenia nieprawdy przez lekarza" (przydatny załącznik: pismo H)

Przykłady pism do szpitali i USC

• Przykład 1 - podanie o przekazanie pisemnego zgłoszenia urodzenia dziecka do USC
• Przykład 2 - podanie do USC o wydanie aktu urodzenia po przesłaniu przez szpital pisemnego zgłoszenia urodzenia dziecka bez wypełnionej rubryki z płcią dziecka

Przydatne informacje

• Dyżur telefoniczny SRpP z pomocą dot. tematyki prawnej: 692 006 778
• Biuro Praw Pacjenta przy Ministrze Zdrowia, bezpłatna infolinia: 0 800 190 590
• Porady prawne w Fundacji Rodzić po Ludzku, środy godz. 10-14, tel: 022 635 30 92
• Ministerstwo Zdrowia, Departament Organizacji Ochrony Zdrowia:
  Piotr Warczyński - dyrektor, numer pokoju: 269
  Telefon:
  (022) 634 92 77
  (022) 828 18 76
  Fax:
  (022) 828 81 63
  Dagmara Korbasińska - z-ca dyrektora, numer pokoju: 271
  Telefon:
  (022) 634 92 77
  (022) 828 18 76
  Fax:
  (022) 828 81 63
  
  e-mail: dep-oz@mz.gov.pl
• Lista szpitali, które wystawiły dokumenty do rejestracji i pochówku dziecka.

Pomoc dla Stowarzyszenia Rodziców po Poronieniu

Członkowie stowarzyszenia pracują społecznie, poświęcając swój czas i energię. Dzielą się wiedzą, aby innym rodzicom, którzy doświadczyli poronienia, nieść potrzebne w takich chwilach wsparcie. Jeśli informacje na tej stronie pomogły w sytuacji, w której się znalazłeś, to możesz pomóc i nam:

• angażując się w prace stowarzyszenia,
• udzielając finansowego wsparcia.

(c) 2004-2009 Stowarzyszenie Rodziców po Poronieniu (www.poronienie.pl). Wszelkie prawa zastrzeżone.
Wtórna publikacja lub rozpowszechnianie treści publikowanych przez Stowarzyszenie oraz czytelników serwisu www.poronienie.pl umieszczonych na każdym ekranie serwisu bez uprzedniej pisemnej zgody Zarządu Stowarzyszenia zabronione.
Kopiowanie i wykorzystywanie materiałów zawartych na tej stronie bez wiedzy autora zabronione.
  Ostatnia aktualizacja: 05.01.2010.